Rijangst is een invaliderende angst om een motorvoertuig te besturen of passagier te zijn. De betrokkene voelt zich belemmert bij het besturen van een wagen. De angst uit zich voornamelijk in het hebben van een verhoogde hartslag, een duizelig gevoel, zweten, een versnelde ademhaling,… achter het stuur. Tevens kan er vermijdingsgedrag optreden, zoals bepaalde plaatsen vermijden.
Toch kan rijangst zich verschillend uiten. Hieronder kan je vier varianten vinden.
- Fobische rijangst. Bij fobische rijangst ervaart iemand paniekaanvallen of zeer hevige angst wanneer die: (vracht)wagens inhaalt, door een tunnel rijdt, er geen pechstrook aanwezig is, over bruggen rijdt, op een autostrade rijdt, langs water rijdt,…. Je hebt dan vaak het idee dat je de controle over jezelf en het voertuig zult verliezen. Deze situaties worden vervolgens vermeden of doorstaan met hevige angst. Men gaat dan maatregelen nemen (bv een andere, langere route uitstippelen, niet meer rijden, medicatie op zak hebben,…) om deze situaties of de klachten te vermijden. Dit kan als zowel als bestuurder zijnde of als passagier.
- Het kan een onderdeel vormen van een paniekstoornis met agorafobie. Bij deze stoornis heeft iemand paniekaanvallen, vaak in situaties waar men het idee heeft niet snel weg te kunnen. In de wagen uit zich dat dan vaak in het hebben van paniekaanvallen tijdens het aanschuiven op een druk verkeerspunt/verkeerslicht of in de file staan. Ook hier heeft men schrik om de controle over zichzelf en bijgevolg controle over het stuur te verliezen. Doorgaans heeft iemand met een paniekstoornis ook paniekaanvallen in situaties die niet gerelateerd zijn aan autorijden.
- Rijangst ten gevolge van een trauma (vb verkeersongeluk). Dit kan een verkeersongeluk zijn met of zonder ernstige gevolgen. Maar ook wanneer je zelf niet betrokken bent geweest bij een ongeluk maar wel in aanraking bent gekomen met de gevolgen ervan, bijvoorbeeld een familielid die een ongeluk heeft meegemaakt. Deze vorm kan zich onder meer uiten in het niet meer durven afleggen van bepaalde trajecten, bang zijn voor een nieuw ongeluk,…
- Rijangst kan zich tevens manifesteren bij een obsessieve compulsieve stoornis (OCS/ OCD). Wat de reden voor de angst (of onrust) is, kan hier heel divers zijn. Zo kunnen mensen hevige angst/onrust ervaren bij het idee iemand mogelijk te kunnen (of hebben) aanrijden/aangereden. Dit kan zich uiten in het volledig vermijden van een voertuig te besturen of in het nemen van extra maatregelen om die ramp te voorkomen. Zo kan het zijn dat mensen met deze klachten telkens terugkeren naar de plaats waar ze menen iets of iemand aan te hebben gereden, de krant uitvoerig te onderzoeken op artikels die gaan over een ongeluk op die ene plaats, al filmend bepaalde plaatsen passeren zodat ze later terug kunnen kijken of ze al dan niet iets of iemand hebben aangereden.
Rijangst Centrum behandeld alle ‘vormen’ van rijangst, ook indien jouw klachten zich toch anders uiten dan hierboven beschreven.
